๕ แง่มุมสถาปัตย์ที่ #เรือนธรรมรักษาปันตวัน

The Five Points of Architecture At #DhammaraksaPantawanHouse

(20251223_1 เพื่อแผ่นดินเกิด)

เช้านี้พี่ KunMee D. Singha สั่งว่า

จะมีคณะ นศ วลัยลักษณ์ แวะมาขอเรียนรู้ดูเรือนนี้

ก็เลยอยู่เรียนด้วย

ได้ความรู้นี้ที่ว่าเป็นหลัก ๕ เรื่องที่ #LeCorbusier

คนออกแบบ villa Savoye นำร่องไว้ว่าคือ #TheFivePointsOfArchitecture

(หรือในภาษาฝรั่งเศสคือ Cinq points de l'architecture moderne)

คือหลักการออกแบบ 5 ข้อที่ Le Corbusier สถาปนิกยุคโมเดิร์นคนสำคัญชาวสวิส-ฝรั่งเศส ได้บัญญัติไว้ในช่วงทศวรรษ 1920

หลักการนี้เกิดขึ้นจากการมาถึงของเทคโนโลยี คอนกรีตเสริมเหล็ก (Reinforced Concrete) ซึ่งปลดล็อกข้อจำกัดเดิมๆ ของการก่อสร้างด้วยอิฐหรือหินที่ต้องใช้ผนังรับน้ำหนัก (Load-bearing wall) ทำให้สถาปัตยกรรมเกิดความเบาและอิสระมากขึ้นครับ

นี่คือรายละเอียดของทั้ง 5 ข้อครับ:

1. Pilotis (การยกพื้นสูงด้วยเสาลอย)

คืออะไร: การใช้เสาคอนกรีตเสริมเหล็กยกตัวอาคารให้ลอยขึ้นจากพื้นดิน

ประโยชน์:

คืนพื้นที่สีเขียวและการสัญจรให้กับชั้นล่าง (Ground Level)

ทำให้อาคารดูเบา ลอยตัว และไม่ปิดกั้นมุมมองของภูมิทัศน์

แก้ปัญหาความชื้นจากดินที่มักเกิดขึ้นกับอาคารยุคเก่า

2. Roof Garden (สวนบนหลังคา)

คืออะไร: การเปลี่ยนจากหลังคาทรงจั่ว (Sloped Roof) มาเป็นหลังคาแบน (Flat Roof) เพื่อใช้งานเป็นพื้นที่สีเขียว

ประโยชน์:

ชดเชยพื้นที่ธรรมชาติที่ถูกตัวอาคารทับถมไป (คืนพื้นที่สีเขียวให้กลับมาอยู่ด้านบน)

ดินและพืชพรรณช่วยเป็นฉนวนกันความร้อนให้กับตัวอาคาร

ใช้เป็นพื้นที่พักผ่อนหย่อนใจของผู้ใช้งานอาคาร

3. Free Plan (ผังพื้นแบบอิสระ)

คืออะไร: การที่เสาและโครงสร้างรับน้ำหนักอาคารแทนผนัง ทำให้ผนังภายในไม่จำเป็นต้องตรงกับเสา หรือตรงกันทุกชั้น

ประโยชน์:

สถาปนิกมีอิสระในการจัดวางผนังห้องต่างๆ (Partition) ได้ตามฟังก์ชันการใช้งานจริง

เกิดความยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยนพื้นที่ใช้สอยในอนาคต

4. Free Facade (ผนังด้านนอกแบบอิสระ)

คืออะไร: สืบเนื่องจากโครงสร้างเสาที่ร่นระยะเข้าไปด้านใน (Cantilever) ทำให้ผนังภายนอกไม่ต้องรับน้ำหนักอีกต่อไป เปรียบเสมือน "ผิวหนัง" (Skin) ที่หุ้มอาคารไว้

ประโยชน์:

สามารถเจาะช่องแสง ประตู หรือหน้าต่างตรงไหนก็ได้ โดยไม่ต้องกังวลเรื่องโครงสร้าง

ทำให้ออกแบบหน้าตาของอาคารได้หลากหลายและเบาสบายขึ้น

5. Ribbon Window / Horizontal Window (หน้าต่างแนวยาว)

คืออะไร: ช่องหน้าต่างกระจกที่ยาวต่อเนื่องขนานไปกับพื้น

ประโยชน์:

แสงธรรมชาติสามารถส่องเข้ามาได้อย่างทั่วถึงและสม่ำเสมอ (Uniform lighting)

เปิดมุมมองแบบพาโนรามา (Panoramic view) เชื่อมต่อคนภายในกับภายนอกได้ดีกว่าหน้าต่างแนวตั้งแบบดั้งเดิม

ตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุด: หากต้องการเห็นภาพรวมของทฤษฎีนี้ ต้องดูที่ Villa Savoye (สร้างเสร็จปี 1931) ในประเทศฝรั่งเศส ซึ่งถือเป็น Masterpiece ที่ Le Corbusier ได้นำทั้ง 5 ข้อนี้มาใช้อย่างสมบูรณ์แบบที่สุดครับ

ใครสนใจดูรูปกันพลางก่อนนะครับ

๒๓ ธันวา ๖๘ ๑๕๐๐ น

บ้านบวรรัตน์ ท่าวัง เมืองนคร

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1985493822345730&set=pcb.1985495509012228