นี้ #แมงคุดเมืองนคร จากสวนที่ ร.๕ เคยเสด็จ

... ว่าจะเก็บเองแล้วแต่เกรงใจพี่น้อง

#NakornMangosteen ...

(20260813_1 เพื่อแผ่นดินเกิด)

เช้านี้เริ่มฤดูเก็บแมงคุด #สวนธรรมรักษาปันตวัน กันแล้วครับ

ปีนี้มีการปรับระบบด้วยการเชิญ ๓ มือเก็บแก่งบ้านนาเคียนข้าง ๆ

มาเก็บให้ที่ละลูก ๆ อย่างในภาพ

แล้วใส่พายลงมาใส่เข่งอีกครั้ง

จากนั้นจึงจะคัดเอาแต่ลูกที่ดีและมั่นใจได้ว่าเมื่อถึงมือคนกินแล้วไม่ผิดหวัง

จัดบรรจุกล่อง ทยอยส่งตั่งแต่บ่ายนี้เป็นต้นไปครับ

ขณะนี้มีคนจองมาแล้วราว ๒๐๐ กก.

คาดว่าเก็บแรกวันนี้อาจจะไม่พอส่งครบ

แต่ก็จะทยอยครับ ใครอยากลองต้องรีบจองแล้วกระมังครับ

ที่ Ting Pongpanich หรือ แม่มด ลมหายใจ นางฟ้า ครับ

นี้ฝอยรายละเอียดแมงคุดเมืองนครจากสวนนี้ครับ

ปีนี้ขอเรียกว่าแมงคุด ตาม #จดหมายเหตุเสด็จประพาสของรัชกาลที่๕ เมื่อ ๑๒๘ ปีก่อน

ที่เข้ากันได้กับ #แมงโกสตีน ครับ ...

แมงคุดเมืองนคร : จากสวนธรรมรักษาปันตวันที่รัชกาลที่ ๕ เคยเสด็จ

• คนทั่วไปเรียกว่ามังคุดคล้ายกันทั้งในเวียดนาม มลายู อินโด พม่าและลังกา ฝรั่งฟังแล้วเรียกว่า Mangosteen ในเมืองนครบางครั้งเรียกว่าลังคุด แต่ในจดหมายเหตุระยะทางเสด็จประพาสเมืองนครของรัชกาลที่ ๕ เมื่อปี พ.ศ.๒๔๔๑ เรียกว่าแมงคุด

“ วันที่ ๔ กรกฎา เวลาเช้า ๔ โมง เสด็จทรงขึ้นช้างพระที่นั่ง เสด็จพระราชดำเนินจากค่ายหลวงไปข้ามลำน้ำ แล้วผ่านไปในทุ่งนาเข้าในป่าระยะทางเกือบ ๒ ชั่วโมง ถึงสวนแมงคุดตำบลบ้านยวนแหล ต้นแมงคุดมีเป็นดงใหญ่ มีพลับพลารับเสด็จตกแต่งที่พื้นดินเตียนสะอาด ประทับช้างพระที่นั่ง เสด็จประพาสในสวนนั้นแล้ว เสวยกลางวันที่พลับพลา มีเพลงกระบอกร้องถวาย เวลาบ่าย ๒ โมงครึ่ง เสด็จกลับตามทางเดิมมาถึงพลับพลาบ่าย ๔ โมงเศษ ”

• เป็นพืชเฉพาะถิ่นของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ขึ้นชื่อว่าคือราชินีแห่งผลไม้เขตร้อน (Queen of tropical fruit) เสน่ห์อยู่ที่รสหวานอมเปรี้ยว และยังเป็นพืชชนิดพิเศษคือมีสายพันธุ์เดียว ยืนต้นไร้รากแก้ว เม็ดมีศักยภาพการงอกเป็นต้นสูงมาก สามารถตัดแบ่งเป็นส่วน ๆ เพื่อเพาะได้ส่วนละต้น ๆ
• สวนธรรมรักษาปันตวัน เดิมคือสวนปลักหมูแห่งบ้านยวนแหล เป็นสวนมังคุดใหญ่ที่ขุนบวรรัตนารักษ์และนางช้อย รวบรวมซื้อไว้เพื่อเป็นที่หลบภัยเมื่อครั้งสงครามมหาเอเชียบูรพา - สงครามโลกครั้งที่ ๒ ที่ญี่ปุ่นบุกเมืองนครเมื่อปี พ.ศ.๒๔๘๔ แล้วมอบให้รัตนา-สุธี พงษ์พานิช โดยในปี ๒๕๐๕ ประสบวาตภัยใหญ่จนมังคุดล้มเกือบหมด ปรับปรุงเป็นสวนเงาะ จนปี ๒๕๒๕ เมื่อหมอบัญชา พงษ์พานิช กลับมาอยู่เมืองนคร จึงเริ่มปลูกใหม่เป็นสวนมังคุดด้วยเงินเดือน ๆ ละ ๓,๕๐๐ บาท โดยใช้ต้นพันธุ์จากบ้านคีรีวง ลานสกา ผสมผสานกับลองกอง ทุเรียน และสะตอ ในลักษณะสวนสมรมหรือเกษตรผสมผสานตามธรรมชาติร่วมกับการปลูกไม้อื่น ๆ เสมือนเป็นอุทยานพฤกษศาสตร์น้อย ๆ กระทั่งปี ๒๕๔๙ เริ่มปลูกเป็นป่ากฤษณา ๒,๐๐๐ ต้น จนปี ๒๕๖๖ ได้ลงสละอินโดเสริมเติมใต้ร่มอีก ๒,๐๐๐ กอ จนเสมือนป่าวนเกษตรที่มีไม้ ๔ ชั้น คือหญ้า สละ ลองกอง มังคุด กฤษณา สะตอ เป็นไม้หลัก แซมด้วยเงาะ จำปาดะ ทุเรียนเล็กน้อย
• หลังบวชเรียนกับท่านอาจารย์พุทธทาสที่สวนโมกขพลารามในปี ๒๕๒๗ - ๒๘ จนตระหนักในธรรมะและธรรมชาติ จึงค่อย ๆ ปรับเป็นสถานที่เพื่อธรรม นำชื่อธรรมรักษาและปันตวันมาใช้ ปี ๒๕๓๐ ปลูกเรือนแม่ด้วยวัสดุเก่าที่รื้อจากดาดฟ้าอาคารที่บวรนคร แล้วปลูกเรือนธรรมรักษาปันตวันด้วยไม้พื้นกุฏิเก่าวัดพระพิเรนทร์ที่หลวงพ่อสมเด็จปยุตโตเคยพำนักและสร้างงานพุทธธรรมผสมกับไม้เก่าของบ้านที่แม่กับน้าพาเก็บไว้ ท่านอาจารย์โพธิ์กรุณามาให้พรในการเริ่มก่อสร้างเมื่อปี ๒๕๖๖ ท่านไพศาล วิสาโลมารับบุญถวายภัตตาหารแรกในวาระทำอะไรก็ธรรมที่เมืองนคร เมื่อปี ๒๕๖๙
• ตลอดเวลาที่ทำสวนนี้มา ไม่เคยเก็บผลผลิตขายได้ เนื่องจากกลไกตลาดและราคา จนกระทั่งปี พ.ศ.๒๕๖๔ จึงได้ทดลองบอกต่อเพื่อจำหน่ายและแบ่งปันออนไลน์ โดยจำนวนมากเป็นการส่งถวายพระและวัดต่าง ๆ ตลอดจนแวดวงกัลยาณมิตรที่มีส่วนร่วมในงานธรรม และเป็นรายแรกที่เริ่มแนะนำมังคุดเมืองนครให้เป็นที่รู้จักถึงค่าความสุ(ข)กห้าระยะ ตั้งแต่แทงเข็ม ปื้นแดง หม้อใหม่ แดงสวย ก่อนที่จะดำ โดยแมงคุดจากสวนธรรมรักษาปันตวันนี้ จัดเก็บจากต้นทีละลูกด้วยมือ แล้วคัดอีกครั้งก่อนจัดส่งแบบคละขนาดและระดับความสุ(ข)ก ได้รับการยอมรับตลอดมาว่ามีที่เนื้อเสียหรือแข็งจนรับประทานไม่ได้น้อยมาก ๆ จนแทบไม่พบเลย กับยังมีรสเฉพาะคือหวานอมเปรี้ยวที่หลายท่านนิยมและบอกว่าแซ่บไม่เหมือนมังคุดที่สวนอื่น
• นอกจากนี้ ในบางปีมีแมงคุดจากสวนบ่อแท่น - ย่านสถานพักผ่อนของเจ้าพระยานคร และ สวนใหญ่บ้านตาล - ของสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพเดิม ที่อยู่ใกล้กันมาเสริมเติมด้วย

๑๓ สิงหาคม ๒๕๖๙ วันเริ่มเก็บแมงคุดปีนี้

๑๓ สค.๖๙ ๑๑๑๑ น

บบท.มนศ.

https://www.facebook.com/photo/?fbid=2181782672716843&set=pcb.2181784029383374