Skip to main content

facebook search

หลักธรรม หลักฐานพุทธศาสนา รอยลูกปัด หลักฐานสุวรรณภูมิ ถิ่นธรรมเมืองนคร และ เที่ยวมีเรื่องกับหมอบัญชา
19 November 2026

20261112_3 นี้ครับ ที่นำเสนอวันนี้ ... มรดกบน #เส้นทางการค้าทางทะเล ที่ #สุวรรณภูมิ : ชุมทางเมื่อสมัยราชวงศ์ฮั่นและถัง #MaritimeHeritages At #Suvarnaphumi:CrossroadsDuringtheHunAndTangPeriod ... MyPresentation

นี้ครับ ที่นำเสนอวันนี้ ... มรดกบน #เส้นทางการค้าทางทะเล ที่ #สุวรรณภูมิ :

ชุมทางเมื่อสมัยราชวงศ์ฮั่นและถัง

#MaritimeHeritages At #Suvarnaphumi:CrossroadsDuringtheHunAndTangPeriod ... MyPresentation

(20261112_3 รอยลูกปัด)

งานนี้ เขาบอกว่าให้นำเสนอราว ๆ ๑๐ - ๑๕ นาที

ขอให้ทำเป็นภาษาอังกฤษและจีน ก็ขอให้นายหัว Pairot Singbun ช่วยด้วย

ส่งไปทั้งภาพบรรยายพร้อมข้อความที่จะบรรยาย

วันนี้เขาขอให้เสนอ ๕ - ๖ นาที !!! ทำไงได้

ที่ร่างไว้น่าจะไม่ทันแน่แล้ว ก็เลยด้นสดไปตามนี้ครับ

ส่วนที่เตรียมไว้ เขาพิมพ์แจกผู้เข้าฟังทุกคนเป็นภาษาจีน

ไอ้เราก็อยากรู้ว่าเขาแปลอย่างไร จึงให้ AI ช่วยแปลกลับมาเป็นไทย

มีพลาดสองที่ นี้ที่ปรับแก้เป็นไทยที่ถูกต้องตรงตามร้างภาษาอังกฤษแล้วครับ

ส่วนที่นำเสนอนั้น สั้นกว่านี้ครับผม

### คำแปลภาษาไทยจากเอกสารภาษาจีน หน้า 1–4

### มรดกวัฒนธรรมทางทะเลของสุวรรณภูมิ: ศูนย์กลางการแลกเปลี่ยนในสมัยราชวงศ์ฮั่นและถัง

(ร่างคำแปล)

ผู้บรรยายรับเชิญ: ดร.บัญชา พงษ์พานิช ผู้อำนวยการบริหารศูนย์วิจัยสุวรรณภูมิ

### หน้า 1

ผมเป็นแพทย์ที่ทำงานอยู่ในจังหวัดนครศรีธรรมราช ทางภาคใต้ของประเทศไทย และมีความสนใจด้านประวัติศาสตร์และโบราณคดีมาเป็นเวลานาน นครศรีธรรมราชเป็นเมืองที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน ย้อนกลับไปกว่าหนึ่งพันปี ในสมัยศรีวิชัย เมืองแห่งนี้เคยเป็นอาณาจักรอิสระ และเป็นสถานีการค้าทางทะเลที่เชื่อมโยงจีน อินเดีย และโลกตะวันตก ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ผมศึกษาประวัติศาสตร์และโบราณคดีเป็นหลักผ่านการอ่านหนังสือ การเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ ตลอดจนการเข้าร่วมการประชุมและสัมมนาทางวิชาการ

เหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งใหญ่และคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดียเมื่อปี พ.ศ. 2547 ทำให้แนวทางการมีส่วนร่วมของผมเปลี่ยนไป ระหว่างการทำงานร่วมกับเครือข่าย Save Andaman Network ผมได้ช่วยประสานงานฟื้นฟูชุมชนประมงตามชายฝั่งทะเลอันดามันที่ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติ

ระหว่างการทำงาน ผมพบว่ามีโบราณวัตถุและหลักฐานทางประวัติศาสตร์กระจายอยู่ตามพื้นที่ชายฝั่งหลายแห่ง ชาวบ้านขุดพบวัตถุเหล่านี้อยู่เสมอ และบางส่วนนำมาใช้เป็นเครื่องประดับติดตัว จำนวนวัตถุที่พบมีมากเกินกว่าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะดูแลและจัดการได้อย่างทั่วถึง

ด้วยเหตุนี้ ผมจึงก่อตั้งมูลนิธิสุทธิรัตน เพื่อสำรวจ ศึกษา และรวบรวมโบราณวัตถุเหล่านี้ก่อนที่จะกระจัดกระจายหรือสูญหายไป งานดังกล่าวดำเนินต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบันเป็นเวลา 22 ปี ขณะที่กิจกรรมการค้นพบและสะสมโบราณวัตถุของคนในท้องถิ่นมีมาก่อนหน้านั้นแล้วกว่า 50 ปี

มรดกวัฒนธรรมที่เราได้สัมภาษณ์ข้อมูล รวบรวม และเก็บรักษาไว้ มาจากบริเวณคอคอดกระทางตอนเหนือของคาบสมุทรไทย ครอบคลุมพื้นที่ห้าจังหวัดทางภาคใต้ของประเทศไทย ได้แก่ ระนอง พังงา กระบี่ ซึ่งอยู่ทางชายฝั่งทะเลอันดามัน และชุมพรกับสุราษฎร์ธานีทางชายฝั่งอ่าวไทย

โบราณวัตถุเหล่านี้ส่วนใหญ่มีอายุตั้งแต่ประมาณคริสต์ศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล ถึงคริสต์ศตวรรษที่ 8–9 และมีความเกี่ยวข้องกับเขตวัฒนธรรมสำคัญสี่แห่ง ได้แก่ เมดิเตอร์เรเนียน เอเชียใต้ เอเชียตะวันออก และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ทุกครั้งที่ได้รับวัตถุ เราจะบันทึกสถานที่และเวลาที่ได้มา โบราณวัตถุเหล่านี้ได้รับการเก็บรักษาโดยมูลนิธิ และนำข้อมูลเข้าสู่ฐานข้อมูลมรดกวัฒนธรรมสุวรรณภูมิของมูลนิธิสุทธิรัตน (Suvarnabhumi Heritage Database – SuthiRatana Foundation: SHD-SRF) เพื่อสนับสนุนการศึกษาวิจัยอย่างเป็นระบบ

### หน้า 2

โบราณวัตถุเหล่านี้บางส่วนเป็นวัตถุที่ผู้รอดชีวิตจากเหตุการณ์สึนามิเมื่อปี พ.ศ. 2547 นำมาสวมใส่เป็นเครื่องประดับในขณะที่เราได้พบเห็น นอกจากลูกปัดและจี้ห้อยคอแล้ว ยังพบตราประทับ กระจกสำริด และแม้แต่กระเบื้องมุงหลังคาจากจีน

จากการจำแนกตามความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมเบื้องต้น สามารถแบ่งโบราณวัตถุออกเป็นสี่กลุ่ม ได้แก่

กลุ่มที่เกี่ยวข้องกับเมดิเตอร์เรเนียน ประกอบด้วยอัญมณีแกะสลักแบบอินทาลโย อัญมณีแกะสลักนูน เศษแก้ว และเหรียญทองโรมันหนึ่งเหรียญ

กลุ่มที่เกี่ยวข้องกับเอเชียใต้ ประกอบด้วยภาชนะหินทรงวงแหวนสมัยราชวงศ์เมารยะ ภาชนะสำริดดีบุกสูง เครื่องประดับที่มีสัญลักษณ์ทางศาสนา ตราประทับจารึกอักษรพราหมี เหรียญอินเดียโบราณ และเครื่องประดับทองชนิดต่าง ๆ

กลุ่มที่เกี่ยวข้องกับเอเชียตะวันออก ประกอบด้วยกระจกสำริด ตราประทับ เศษเครื่องประดับ และภาชนะดินเผาสมัยราชวงศ์ฮั่นจำนวนมาก

ส่วนกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ประกอบด้วยลูกปัดแก้ว ลูกปัดหิน และลูกปัดทองคำจำนวนมาก รวมถึงวัตถุที่มีความสัมพันธ์กับประเพณีวัฒนธรรมดงเซิน ซาหวิ่ง และกลานาย

ในระยะแรก การศึกษาของเรามุ่งเปรียบเทียบลักษณะภายนอกของโบราณวัตถุเป็นหลัก ผลการศึกษาทยอยได้รับการตีพิมพ์ โดยหนังสือเล่มแรกคือ Beyond Beads ซึ่งตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 2009

ต่อมา นักวิชาการนานาชาติหลายท่านได้ขอศึกษาวัตถุในความดูแลของมูลนิธิ ได้แก่ ดร. Ian Glover, ดร. Peter Skilling, ดร. James Lankton, ดร. Anna Bennett, ดร. Bérénice Bellina, ดร. Brigitte Borell และศาสตราจารย์ Xiong Zhaoming (熊昭明)

ต่อมา GISTDA ได้เชิญให้เราดำเนินการศึกษาวิจัยเรื่องสุวรรณภูมิ โดยมีนักวิชาการจากประเทศไทยและประเทศอื่น ๆ เข้าร่วม หลังจากนั้น มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ร่วมกับกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของไทย ได้จัดตั้งหน่วยงานวิจัยสุวรรณภูมิขึ้น และผมได้รับแต่งตั้งเป็นผู้รับผิดชอบคนแรกในปี ค.ศ. 2021

หนึ่งในผลงานวิจัยของศาสตราจารย์ Xiong Zhaoming เป็นการนำหลักฐานจากการขุดค้นทางโบราณคดีที่เมืองเหอผู่ เขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง มาเปรียบเทียบกับมรดกวัฒนธรรมที่พบในบริเวณคอคอดกระ ซึ่งมาจากจังหวัดชุมพร สุราษฎร์ธานี ระนอง พังงา และภาคใต้ของประเทศไทย

จากความคล้ายคลึงกันของหลักฐานเหล่านี้ รายงานวิจัยได้เสนอเส้นทางข้ามคาบสมุทรในสมัยราชวงศ์ฮั่น และเชื่อมโยงข้อเสนอดังกล่าวกับบันทึกใน โฮ่วฮั่นซู (后汉书 หรือหนังสือประวัติศาสตร์ราชวงศ์ฮั่นยุคหลัง) งานนี้อาจเป็นหนึ่งในรายงานยุคแรก ๆ ที่ใช้หลักฐานทางโบราณคดีมาศึกษาเปรียบเทียบในลักษณะดังกล่าว

มูลนิธิยังได้รวบรวมเศษภาชนะหินผสมแร่ทัลก์ (talc-bearing stone vessels) มากกว่า 250 ชิ้น บางชิ้นมีลักษณะคล้ายกับภาชนะหินที่พบในมหาสถูปเจติยคิริวิหาร เมืองอนุราธปุระ ประเทศศรีลังกา

การค้นพบเหล่านี้อาจเกี่ยวข้องกับการเดินทางของผู้คนจากอินเดียในสมัยโบราณที่แสวงหาพระบรมสารีริกธาตุ และเดินทางผ่านคาบสมุทรไทยไปยังประเทศจีน ซึ่งในเวลานั้นมีความต้องการพระบรมสารีริกธาตุสูง

สิ่งที่น่าสนใจเป็นพิเศษคือ จารึกอักษรพราหมีจำนวนหลายสิบชิ้น มีอายุตั้งแต่สมัยราชวงศ์เมารยะจนถึงสมัยราชวงศ์ปัลลวะ โดยส่วนใหญ่พบในบริเวณลุ่มแม่น้ำตาปี

ตราประทับทองคำชิ้นหนึ่งมีจารึกอักษรพราหมี ซึ่งระบุว่าเจ้าของเป็น...

### หน้า 3

...นักเดินเรือชื่อ Brihaspatisharmasa ตามข้อมูลที่รายงานไว้ นี่เป็นตราประทับทองคำของนายเรือเพียงชิ้นเดียวที่ค้นพบในโลกจนถึงปัจจุบันซึ่งมีการบันทึกชื่อของนักเดินเรือ ตราประทับนี้พบที่แหล่งโบราณคดีบ้านบางกล้วยนอก (Bang Kluay Nok) จังหวัดระนอง

ในการศึกษาโบราณคดีที่เกี่ยวข้องกับเมดิเตอร์เรเนียน ดร. Brigitte Borell แห่งมหาวิทยาลัยไฮเดลแบร์ก ได้ศึกษาและรายงานเกี่ยวกับอัญมณีแกะสลักแบบอินทาลโยและอัญมณีแกะสลักนูนหลายชิ้น โดยลักษณะของวัตถุแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าผลิตขึ้นในโลกโรมัน

สิ่งที่น่าสนใจเป็นพิเศษคือ การค้นพบหลักฐานการผลิตเครื่องประดับเลียนแบบเหรียญโรมัน ทั้งชนิดที่ทำจากทองคำและดีบุก ที่แหล่งควนลูกปัด อำเภอคลองท่อม จังหวัดกระบี่

วัตถุเลียนแบบเหล่านี้ใช้รูปแบบเหรียญของจักรพรรดิโรมันหลายพระองค์ รวมถึงจักรพรรดิไทบีเรียสและโดมิเทียน และอาจผลิตขึ้นในช่วงเวลาที่จักรพรรดิเหล่านี้ครองราชย์

เอกสารจีนยังบันทึกเรื่องคณะทูตโรมันที่เข้าเฝ้าจักรพรรดิจีน โดยมีความเกี่ยวข้องกับชื่อ “อันตุน” (安敦) ในบทบรรยายนี้ใช้ชื่อดังกล่าวหมายถึงจักรพรรดิมาร์กุส เอาเรลิอุส (Marcus Aurelius) หรือ Antoninus

บริเวณคอคอดกระยังพบแก้วโรมันจำนวนมาก ซึ่งได้รับการยืนยันจากการวิเคราะห์องค์ประกอบธาตุด้วยวิธีทางวิทยาศาสตร์ อีกทั้งยังพบลูกปัดแก้วโมเสกจำนวนมาก เครื่องประดับชนิดนี้เคยแพร่หลายในยุโรปตะวันออก โดยมีอายุร่วมสมัยกับช่วงต้นของศรีลังกา

ที่แหล่งภูมิเรียง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี และแหล่งทุ่งตึก–เมืองทอง บนเกาะคอเขา จังหวัดพังงา ยังพบเครื่องถ้วยจีนสมัยราชวงศ์ถังจำนวนมาก แหล่งโบราณคดีทั้งสองแห่งเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางข้ามคาบสมุทรที่สำคัญบนเส้นทางสายไหมทางทะเลในสมัยราชวงศ์ถัง

มรดกวัฒนธรรมเหล่านี้ได้รับการบันทึกข้อมูลมากกว่า 10,000 รายการ ครอบคลุมโบราณวัตถุมากกว่า 100,000 ชิ้น โดยทั้งหมดได้รับการลงทะเบียนอย่างเป็นระบบในฐานข้อมูลรายละเอียด

ข้อมูลที่บันทึกประกอบด้วยสถานที่ค้นพบ ปีที่ได้รับวัตถุ ประเภท ชนิด รูปทรง ขนาด องค์ประกอบ ตลอดจนผลการศึกษาวิจัยและสิ่งพิมพ์ที่เกี่ยวข้อง

ปัจจุบันเรากำลังพัฒนาฐานข้อมูลให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น เพื่อเตรียมเปิดให้เข้าถึงและสืบค้นได้ พร้อมทั้งเตรียมยื่นขอจดทะเบียนอย่างเป็นทางการต่อหน่วยงานภาครัฐ

วัตถุประสงค์ของเราคือการเก็บรักษาโบราณวัตถุเหล่านี้ไว้ในฐานะมรดกของมนุษยชาติ และสนับสนุนการศึกษาวิจัย เพื่อส่งเสริมความเข้าใจร่วมกันเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และโบราณคดี

มูลนิธิได้รับเชิญหลายครั้งให้เข้าร่วมจัดนิทรรศการในโอกาสต่าง ๆ และได้ตีพิมพ์หนังสือกับรายงานเพื่อเผยแพร่ความก้าวหน้าของงานวิจัย

เมื่อไม่นานมานี้ มูลนิธิได้ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์จัดตั้งหน่วยงานวิจัยสุวรรณภูมิ และมีแผนจะจัดตั้งพิพิธภัณฑ์สุวรรณภูมิในปี ค.ศ. 2027

มูลนิธิยังได้ลงนามบันทึกความร่วมมือกับสถาบันโบราณคดีและมรดกวัฒนธรรมมณฑลหูหนาน และมหาวิทยาลัยศิลปากรของประเทศไทย

ขณะเดียวกัน มูลนิธิได้บูรณะอาคารประวัติศาสตร์แห่งหนึ่งในจังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อใช้เป็นพิพิธภัณฑ์ร่วมสมัยและศูนย์การเรียนรู้ โดยในอนาคตสถานที่แห่งนี้จะค่อย ๆ พัฒนาเป็นศูนย์กลางสำหรับการศึกษาวิจัยและทำความเข้าใจมรดกวัฒนธรรมเหล่านี้

### หน้า 4

มูลนิธิมีความประสงค์จะพัฒนาความร่วมมือในประเด็นต่อไปนี้

1\. การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับจีนตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงปัจจุบัน โดยเฉพาะการใช้หลักฐานโบราณวัตถุที่ค้นพบและเก็บรักษาไว้แล้ว เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ในยุคแรกเริ่ม และขยายการศึกษาต่อไปถึงการค้าและการเคลื่อนย้ายประชากรในช่วงเวลาต่าง ๆ ภายหลัง

2\. การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ด้านการพัฒนาฐานข้อมูล ตลอดจนร่วมกันส่งเสริมกิจกรรมการเรียนรู้ การจัดนิทรรศการ และงานพิพิธภัณฑ์

3\. การร่วมกันพัฒนาทรัพยากรการเรียนรู้ และจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้

พอได้เรื่องได้ราวไม่อายประเทศไทยไหมครับผม

๑๒ พฤศจิกา ๖๙ ๒๒๐๐ น.

ไหโข่ว ไห่หนาน

https://www.facebook.com/100026553936607/videos/pcb.2269541497274293/1895833598080804

https://www.facebook.com/photo?fbid=2269544373940672&set=pcb.2269541497274293

121103112110321211033