รอย #พระเจ้าตาก กับเมืองนคร

KingTaksinTracesWithNakorn

(20260905_4 เพื่อแผ่นดินเกิด)

โดยรวมการเสวนาตามรอยพระเจ้าจากกับเมืองนครวันนี้นั้น

อาจแบ่งเป็น ๓ ช่วง

แรกสุดคือบรรพชนท่านที่เมืองจีน

งานนี้ พี่ Pariwat Chanthorn ช่วยเติมเต็มในตอนท้าย

ว่าทรงเป็นรุ่นที่ ๘๐ ของสาแหรกสกุลที่สืบมาร่วม ๒๕๐๐ ปี

ช่วงที่สองก็ว่าด้วยการศึกผนวกนครเมื่อปี ๒๓๑๒

แล้วต่อด้วยช่วงที่ ๓ คือการสวรรคตของพระองค์

โดยที่ผมพอมีจังหวะเสนอนั้น มี ๓ - ๔ ประเด็น

หนึ่ง) นครนี้เป็นเมืองพระยามหานครที่อยุธยาส่งผู้แทนมาปกครอง

รวมทั้งส่งปลัดข้าราชการลงมาไม่น้อย

รวมทั้งท่านหนูท่านพัฒน์ ก็มาจากอยุธยา ที่ล้วนรู้จักกันมาก่อน แล้วมาเป็นเขยนคร

นวมแม้กระทั่งพระเจ้าตากก็ด้วยในตอนต่อไป

สอง) เมื่อเจ้าตากชนะศึกแบบนครยอม และทรงมีกุศโลบายในการรวมนคร

คือไม่ประหาร นำไปธนบุรี ยกเป็นประเทศ ให้พระหลานเธอมาครองนคร รับลูกสาวเจ้าหนูนามว่าฉิมเป็นสนม แล้วยกเป็นมเหสีฝ่ายซ้าย พอพระหลายเธอทิวงคต ให้เจ้าหนูคืนเมืองมาเป็นกษัตริย์นคร แล้วยังมอบเจ้าปรางที่ถวายตัวแล้วหมดประจำเดือนแก่อุปราชพัฒน์กลับมานคร ประสูติออกมาเป็นเจ้าน้อยเมืองนคร ที่สรุปได้ว่าคือโอรสลับพระเจ้าตาก เรื่องจึงสลับซับซ้อนจนชวนให้เชื่อได้ว่าต้องมีอะไรซ่อนเงื่อน

๓) การมานครของเจ้าตากนั้นปรากฏชัด ว่านอกจากเจ้าหนู เจ้สจิมฉิม เจ้าจอมปราง ยังได้อะไร ๆ อีกหลายอย่างไปจากนคร

ตั้งแต่พระไตรปิฎกจากวัดหอไตร สมเด็จพระสังฆราขสีจากวัดป่าตอ บางท่านบอกว่าการละครและโขนก็จากนคร ส่วนท่านทิ่งอะไรไว้ที่นครนั้น เท่าที่จดจำและบอกต่อมานานเหมือนมีสิ่งเดียวคือการบูรณะพระธาตุที่บริเวณที่ทุกวันนี้เรียกว่าทางพระเจ้าตาก

นอกนั้นแทบทั้งนั้นล้วนเป็นเรื่องที่เพิ่งครีเอทและเล่ากันไม่นานมานี้

รวมทั้งพระพุทธรูปพระบรมราชาองค์ในวิหารโพธิ์ลังกา

มีการแห่สมัยรัชกาลที่ ๖ ก็ไม่เคยเกี่ยวอะไรกับพระเจ้าตาก

๔) ที่สำคัญและเกี่ยวกับพระเจ้าตากคือแผ่นทองคำบนปลียอดสองแผ่นที่จารึกระบุปี พ.ศ.๒๓๒๑ ว่าพระเจ้าเขตนิคมเรี่ยไรทองมาสร้าง

ที่แต่ก่อนตีความว่าหมายถึงพระเจ้าตาก

แต่โดยชื่อนี้คือชื่อเจ้าหนู ปีก็พอดีเจ้าหนูกลับมาครองนครได้ ๒ ปี (๒๓๑๙) และสัานะเจ้าตากขณะนั้นไม่น่าจะเรี่ยไรแล้ว

อีกแผ่นระบุปี ๒๓๗๗ ว่าเจ้าคุณมารดาสร้างถวาย ซึ่งน่าจะคือเจ้าปราง มารดาของเจ้าน้อยที่กำลังครองนคร ก่อนที่เจ้าน้อยจะสิ้นในปี ๒๓๘๔ โดยเจ้าปรางน่าจะสิ้นก่อนเจ้าน้อยไม่นาน

๕) ครั้นสิ้นเจ้าตากที่มีการตีความกันสารพัดนั้น สำหรับผม ยังไม่มีหลักฐานใดอื่นที่แข็งแรงเท่าการสำเร็จโทษและสวรรคตในที่สุด

เรื่องที่วัดเขาขุนพนมนั้น ผมได้รับข่าวเมื่อ ๕๐ ปีก่อนว่ามีการพบผอบอัฐิพระเจ้าตาก

ได้ตามไปดูกับที่บ้านก็ไม่พบอะไรสำคัญพอ แถมทุกวันนี้ก็ไม่รู้ว่าอยู่ที่ไหน

เช่นกันกับที่เก๋งจีนวัดประดู่นั่นแต่ก่อนระบุว่าคืออัฐิของเจ้าพัฒน์

กรมศิลปากรเพิ่งบูรณะเมื่อสิบกว่าปีก่อนแล้วมาขึ้ป้ายว่าเก๋งพระเจ้าตากโดยบอกว่ามาจากงานบอกเล่า(ใหม่)ของสายสกุล ณ นคร

และเช่นเดียวกันกับเจดีย์ศิลาที่ข้างวิหารธรรมศาลาในพระธาตุ

ที่แต่ก่อนไม่เคยระบุว่าเป็นมาอย่างไร

จนมีคนสันนิษฐานกันลอย ๆ แล้วมีคนสร้างรูปพระเจ้าตากมาวางไว้ คนก็เลยสรุปกันว่าอย่างนั้น

ขณะที่วัดวังตะวันตกที่ชอบมายกว่ากุฏิทรงไทยเป็นตำหนักเจ้าจอมปรางก็ไม่ใช่

เพราะท่านกาชาดผู้สร้างสลักไส้ชัดว่าท่านสร้างเมื่อปี ๒๔๓๑ หลังเจ้าปรางสิ้นแล้วเกือบ ๕๐ ปี

ที่สำคัญสุดคือคุณป้าพร้อม ณ นคร เคยเอาเอกสารที่บอกว่าเป็นเอกสารสำคัญของสายสกุลเพื่อให้ผมศึกษาและรับรองเรื่องเจ้าตากหลบมาอยู่และสวรรคตที่เมืองนคร ตั้งแต่ช่วงปี ๒๕๓๐

ผมจำได้ดีด้วยเป็นเอกสารชั้นหลังเมื่อไม่น่าจะนานนัก

มีทั่งลายมือและตัวพิมพ์บนกระดาษฟุลสแก็บ ฯลฯ

ส่วนมากเป็นเรื่องเล่า และมีมากที่เป็นคำบอกจากการทรงเจ้า

และล่าสุดก็มีการเผยแพร่อีก โดยเมื่อผมได้อ่านก็ยังแนวเข่นเดียวกัน

๖) สรุปสำหรับผมนั้น เจ้าตากสิ้นที่ธนบุรี แต่ด้วยความที่พระองค์เป็นมหาบุรุษที่คนรักมาก

คนไม่น้อยจึงไม่อยากให้พระประวัติเป็นเช่นนั้น

ผสมกับเรื่องซับซ้อนที่เมืองนคร จึงเป็นเชื้ออันอุดม จนหลวงวิจิตร แม่ชีวรมัย ท่าน อ.จรัญ ท่านฤาษีลิงดำ และ อ.สุภา นำมาผูกเป็นนิทานอันท้าทาย แล้วขยายตัวอย่างที่เป็นในทุกวันนี้ตามวิสัยแบบไทย ๆ ที่นิยมและชอบ

๗) ผมเห็นว่าจากกรณีถอดสมเด็จพระสังฆราชสีและมีโทษโบย ตอนท้ายรัชสมัย เป็นได้ว่าคือส่วนหนึ่งของความไม่เรียบร้อยของกรุงธนบุรีจนเกิดการเปลี่ยนแผ่นดิน

และเป็นการเปลี่ยนที่มิใช่การแย่งชิง แต่เป็นการเปลี่ยนเพื่อผดุงและขับเคลื่อนรัฐไทยต่อมา

ประจักษ์พยานสำคัญคือมิได้มีการสังหารล้างสายเลือดแต่อย่างใด

ที่สำคัญมากคือโอรสพระเจ้าตากยังได้รับแต่งตั้งเป็นผู้ดูแลกรมหมอหลวงที่ดูแลรักษาถวายยาหลวงสืบมา

ประมาณที่ก็แล้วกันครับ นอนได้แล้วครับ

สำหรับเรื่องสำคัญอื่น ๆ ที่ท่านอื่นนำเสนอนั้น มีความสำคัญทั้งสิ้น

กรุณาตามฟังย้อนหลังใน ตามรอย เจ้าตาก ได้ครับ

๕ กย.๖๙ ๒๓๔๕ น.

บทส.กทม.

https://www.facebook.com/photo/?fbid=2202925443935899&set=pcb.2202926330602477