นี้อีกที่สุดที่พบเจอ !!!

#TheAmazingDictionary !!!

(20269512_7 การพระศาสนา)

ในห้องหารือในหอจดหมายเหตุสมเด็จฯ ที่ #วัดบวร วันนี้

ผมพลิก #ดิคชันนารีบาลี เล่มนี้แล้วสุดทึ่ง

เป็นฉบัยถ่ายสำเนามาเมื่อ ๒๕๑๖ ลายเซ็นใครก็ไม่รู้

แต่มีอีกลายเซ็นเล็ก ๆ ว่า ...

#สุขุมนัยประดิษฐ์ !!! Kanda Jayasevi

กับมีอีกสำเนาแผ่นกระดาษอ่านจาง ๆ ได้ว่า ...

" ... ทรัยพย์สมบัติของฉันที่นี่ ที่เป็นห่วงนักก็สมุดเล่มหนึ่งชื่อ Pali Dictionary สมุดนั้นฉันตั้งความพากเพียร จดคำไทไว้ตั้ง ๒๐ ปี เดี๋ยวนี้เอาฝากไว้ในตู้ที่เขียนหนังสือในห้องที่หมอ(?)นอน ขอให้หยิบออกมาเสีย เอามาให้ฉันที่นี่ก็ได้ หนังสือนี้ถ้าฉันตายแล้ว ขอให้เอาไปให้พ่ออ๊อต ว่าเป็นของที่พ่อได้เคยพากเพียรทำและจำนงใจให้ ... กิติยากร ๒๓ ม(?)ย.๗๔ ... "

พลิกดูตลอดเล่มมีตะลึงถึงอึ้ง เพราะทรง #เพียรจดคำไท ไว้เต็มไปหมดทุกหน้าตลอดเล่ม !!!

ค้นคว้าได้ความว่าคือพระเจ้าบรมวงศ์เธอ #กรมพระจันทบุรีนฤนาถ

พระราชโอรสองค์ที่ ๑๒ ของรัชกาลที่ ๕

กับ #เจ้าจอมมารดาอ่วม จากสกุล #พิศลยบุตร Pimpraphai Bisalputra

พระอัยกา(ปู่) ของสมเด็จพระพันปีในพระบรมโกษฐ์

พระราชปัยกาฝ่ายพระบรมราชชนนี(ตาทวด)

ของพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๑๐

ทรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ มี #มหาปั้น(พระยาสุขุม?) เป็นผู้ถวายพระอักษร

จบ #OrientalStudies จาก #ออกซฟอร์ด เมื่อปี ๒๔๓๗

ผนวชครั้งที่ ๒ ปี ๒๔๔๒ ประทับวัดบวร

รับราชการเป็นองคมนตรี เสนาบดีกระทรวงการคลัง พาณิชย์ และเกษตราธิการ

ประชวรพระศออักเสบ เสด็จรักษาที่ปารีส

สิ้นพระชนม์เมื่อ ๒๗ พฤษภาคม ๒๔๗๔

หลังทรงบันทึกสั่งความนี้เพียงเดือนเศษ !!!

ไม่ทราบเหมือนกันว่า อ๊อต ที่ทรงระบุไว้คือพระโอรสธิดาองค์ใดใน ๑๒ พระองค์

และไม่ทราบเหมือนกันว่าเล่มจริงทุกวันนี้อยู่ที่ไหน ?

มีอาจารย์จากจุฬาบอกว่าที่จุฬามีหนังสือของพระองค์เก็บรักษาไว้มาก

มักมีลงพระอักษรไว้เช่นนี้ทั้งนั้น

เฉพาะพจนานุกรมนี้ มีประวัติว่าพระองค์ทรงพระปรีขาสามารถในภาษาบาลี

ทรงแปลจันทกุมารเป็นภาษาไทย

รับพระราชทานเปรียญธรรม ๕ ประโยค เป็นกรณีพิเศษ ทั่งที่ทรงเป็นฆราวาส

ทรงพระนิพนธ์ ปทานุกรม บาลี-ไทย-อังกฤษ-สันสกฤต

จากพจนานุกรมเล่มนี้ที่สมาคมบาลีปกรณ์จัดพิมพ์

แม้ต้นฉบับที่ทรงทำไว้ไม่เรียบร้อยทุกส่วน

รัชกาลที่ ๙ ทรงให้คณะสงฆ์วัดบวรร่วมกับ ศ.มล.จิรายุ นพวงศ์ องคมนตรี

ตรวจชำระและ มมร.จัดพิมพ์ไว้แล้ว

เอาเป็นว่า ถึงนี้ยังไม่หายทึ่งครับ

๑๒ พฤษภา ๖๙ ๒๒๒๒ น

บ้านท่าวัง สะพานควาย กทม.

https://www.facebook.com/photo/?fbid=2101004710794640&set=pcb.2101005244127920