ผมก็ไม่ทราบเหมือนกันครับอาจารย์

IAlsoWonder ...

(20260117_8 รอยลูกปัด)

ในคำนิยมหนังสือ #รอยลูกปัด ที่ทางมติชนขอให้ อ ประเวศช่วยเขียน

ตอนหนึ่งอาจารย์เขียนว่า ...

คุณหมอบัญชาทุ่มเทกับเรื่องลูกปัดอย่างจริงจัง ทั้งรวบรวม ศึกษา ค้นคว้า ติดตาม จนผมไม่ทราบว่ายังจะมีคนไทยอื่นใดอีกไหมที่ทุ่มเทเอาจริงเอาจังกับเรื่องลูกปัดถึงขนาดนี้ ...

นึกถึงตอนที่มติชนโดยคุณเย็น Parnbua Boonparn

บอกว่ามติชนจะทำนั้น

มีบทนำไว้ว่า ...

"รอยลูกปัด" หรือ #BeyondBeads  นับเป็นงานหนังสือที่ท้าทายอย่างยิ่งสำหรับ #สำนักพิมพ์มติชน เนื่องด้วยพยานหลักฐานซึ่งคนทั่วไปมองว่าเป็นสิ่งละอันพันละน้อยไม่ค่อยสลักสำคัญ ในความเป็นจริงกลีบสะท้อนเรื่องราวอย่างลงลึกและกว้างไกลที่สุด คือเชื่อมโยงจากอดีตมาสู่ปัจจุบัน เกี่ยวพันกับแง่มุมอันหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นศิลปะ ศรัทธา อารยธรรม ไปกระทั่งถึงประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ และชีวิตคน จนแทบไม่น่าชื่อว่าเราสามารถศึกษาเรื่องราวนานัปการผ่านลูกปัดเม็ดเล็ก ๆ เหล่านี้ได้

ด้วยเหตุที่ลูกปัดมีขนาดจิ๋ว แถมอยู่กระจัดกระจายตามแหล่งโบราณคดีทั่วไป จึงกลายเป็นเรื่องยุ่งยากในการตามรอย รวบรวม และบันทึกอย่างเป็นระบบ ดังนั้น ข้อมูลความรู้ขั้นพื้นฐานเกี่ยวกับลูกปัดจึงไม่เคยเกิดขึ้นในสังคมไทย เนื้อหาส่วนใหญ่ที่มีอยู่ล้วนเน้นหนักไปทางเกร็ดตำนานความเชื่อมากกว่าที่จะเป็นข้อเท็จจริงจากการศึกษาค้นคว้า แม้จะมีเสียงร่ำลือมานานนับปีว่าคนนี้ คนนั้น คนโน้น กำลังเขียนหนังสือลูกปัดฉบีบใหม่ที่สามารถใช้อ้างอิงได้ในอนาคต แต่ครั้นเวลาผ่านไปก็ไม่เห็นสิ่งใดปรากฏ จึงเหลือแต่เพียงคำถามว่า "ใคร" จะกล้าทำหนังสือที่มีต้นทุนสูงในแทบทุกด้าน ไม่ใช่เฉพาะต้นทุนทางสินทรัพย์ หากรวมไปถึงต้นทุนทางเวลา สติปัญญา และการยอมรับนับถือจากสังคม

แล้ววันหนึ่งคุณหมอบัญชา พงษ์พานิช ก็ก้าวเข้ามาชวนให้ร่วมทำหนังสือเกี่ยวกับลูกปัดโบราณที่พบในภาคใต้ ทั้งที่รู้ว่าหนทางค่อนข้างวิบาก เพราะอาจเผชิญกับความคิดเห็นของนักวิชาการ เสียงค้านของกลุ่มอนุรักษ์หรือบางอย่างที่หนักกว่านั้น

สำนักพิมพ์มติชนตระหนักถึงความมุ่งมั่นของคุณหมอบัญชา พงษ์พานิช ที่ต้องการนำหลักฐานเหล่านี้เผยแพร่สู่สาธารณะเพื่อกระตุ้นการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นในสังคมไทย จึงไม่สนใจหากหนังสือจะถูกขนานนามเป็นประวัติศาสตร์เก็บตก หรือ โบราณคดีทางเลือก เนื่องจากมั่นใจในจุดยืนอันโปร่งใสของผู้เขียน และเหนือสิ่งอื่นใดคือควาทภาคภูมิใจในสมบัติของชาติ

นับเป็นโชคดีของประเทศไทยที่ยังมีลูกปัดโบราณจำนวนหนึ่งเหลือรอดมาถึงเราได้ในวันนี้ หลักฐานทางประวัติศาสตร์นับพันนับหมื่นเม็ด หลากหลายลักษณะ สีสันและรูปทรง เดินทางข้ามห้วงเวลามากว่าพันปีในสภาพเกือบสมบูรณ์ไม่สึกกร่อน เนื่องเพราะพื้นที่บริเวณภาคใต้ของไทยมีผืนดินและภูมิอากาศที่เหมาะสมเอื้อต่อการพิทักษ์รักษาลูกปัดให้คงอยู่ ในขณะที่ประเทศอื่น ๆ หลักฐานสำคัญเช่นนี้อาจเหลือน้อยหรือสูญสลายไปแล้วตามธรรมชาติ ดังนั้น ลูกปัดบางเม็ดที่ปรากฏอยู่ในหนังสือ รอยลูกปัด จึงมีความสำคัญไม่เฉพาะกับคนไทย แต่มีความสำคัญอยู่ในระดับโลก

สำนักพิมพ์มติชนเชื่อว่าหนังสือเล่มนี้จะช่วยเปิดโลกทัศน์ของหลานคนหลายฝ่ายให้เรียนรู้และร่วมมือกันในการรักษาไว้ซึ่งทรัพย์สมบัติของแผ่นดิน

เพราะนี่คือกุญแจดอกสำคัญที่จะช่วยไขอดีตอันยิ่งใหญ่ เชื่อมความเข้าใจปัจจุบันและผลักดันให้เกิดสังคมแห่งความรู้ในอนาคต

วันนี้ที่ตึกแดง ผมผ่านพบสร้อยลูกปัดอินเดียแดงอเมริกานี้เข้า

แล้วเกิดคำถามขึ้นมาอีกว่า ...

ทำไมหลายรูปสัตว์ในนี้ ละม้ายคล้ายมากกับหลายลูกปัดรูปสัตว์ที่พบที่คอคอดกระ

แม้วัสดุจะต่าง ยุคสมัยก็ต่าง

พื้นที่กับผู้คนก็ต่างทั้งนั้น

มีอะไรอื่นที่ร่วมกันบ้างไหม ?

ตอนไปอเมริกาเมื่อ ๓๐ กว่าปีก่อนก็เคยพบเห็น

แต่ไม่ได้ตั้งคำถามอะไรมากเท่านี้

วันนี้ที่ตั้งใจไม่ซื้อหาอะไรแล้ว

ก็เลยได้ขอรับกลับมาไว้รอศึกษาเปรียบเทียบกันครับ

สุดท้ายก็เข้าข่ายที่ทั้ง อ ประเวศว่าไว้

รวมทั้งที่คุณเย็นก็ว่าเช่นกัน

#ทำอะไรก็ธรรม กันครับผม

๑๘ มกรา ๖๙ ๐๐๒๒ น

บ้านท่าวัง สะพานควาย กทม

https://www.facebook.com/photo/?fbid=2004663880428724&set=pcb.2004664420428670