กับการเริ่มตามรอยลูกปัดที่คลองท่อม เมื่อก่อนจะเกิดสึนามิ

BeyondBeadsBeginningAtKlongtomBeforePan2004IndianOceanTsunami

(bunchar.com 20261022_2 รอยลูกปัด)

นี้ก็กำลังจะ ๒๒ ปีแล้วที่เริ่มตามรอยลูกปัดมาจนถึงทุกวันนี้ที่ล้วนเหลือเชื่อ

ตอนนี้ที่ Pairot Singbun กำลังปรับปรุงฐานข้อมูลวัถตุวัฒนธรรมที่ตามมารักษาไว้

จนเกิดเป็นอีกปฏิบัติการอันเหลือเชื่อ ถึงขนาดเกิด #สถาบันสุวรรณภูมิศึกษา

และทำท่าว่าจะมีส่วนในการเปลี่ยนแปลงเพดานประวัติศาสตร์ของไทยและภูมิภาคไม่มากก็น้อย

นี้คือหลักฐานการเริ่มตาม #รอยลูกปัด ของผมเมื่อ พย.๔๗ ตามนี้ครับ

KLP 001 : เศษเบื้องบนดินควนลูกปัด

เขาว่าพิกัดขุด คือมีเศษกเบื้องดิน ยังไม่พบที่มีลายอะไร เอามาเป็นตัวอย่างบ้าง / พย.๔๗

KLP 002 : เศษหิน เศษแก้ว แหล่งผลิตควนลูกปัด คลองท่อม

ระหว่างทางจากตรังไปเกาะปู ดูงานดับบ้านดับเมือง

น้อง ผช.ชช. (ผู้ช่วยชุมชน) บอกว่ามีคนหาลูกปัด จึงแวะหาขากลับ / ๒๑ พย.๔๗

KLP 003 : ลูกปัดคลองท่อม เล็ก ๆ มีลาย กับทวาดำ ?

ค้างกล่องในบ้าน เขามีเม็ดน้อย ๆ เลือกแยกไว้ร้อยกำไล

มีทั้งแก้ว ควอตซ์ คาร์เนเลียน เซรามิกส์ อะเกต

คู่เซรามิคส์ อย่างโรมัน คู่ละ ๓,๐๐๐

น้อย ๆ จุกจิก ลูกละ ๕๐

รวมกัน ๕,๐๐๐ แถมทวาดำเม็ดเขื่อง ๓,๕๐๐ - ๓,๐๐๐ / ๒๑ พย.๔๗

KLP 004 : เทพีในพวงพฤกษ์ จากคลองท่อม

แม้แตกแต่ก็สำคัญ / ๑๕ ธค.๔๗

KLP 005 : ปัดสังคโลก คลองท่อม

เป็นเศษเสี้ยวแตกร้าวตามรอยชั้นหินดั้งเดิม เอามาเรียงต่อเป็นเม็ดใหม่

เดิมกะจะแบ่งให้น้อง ๆ / ๑๕ ธค.๔๗

ทั้ง ๕ นี้ คือวัตถุวัฒนธรรมชุดแรกที่เป็นต้นเหตุแห่งการตามรอยลูกปัดของผม ... (เดี๋ยวเล่าต่อครับ)

ตอนนั้น ผมออกจากวลัยลักษณ์มาแล้ว ๒ ปี

เริ่มมีชีวิตอิสระที่พบเจออะไรที่น่าสนใจก็พอจะลงไปตามรอยและค้นหาได้

โดยกำลังยุ่งอยู่กับกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาวะชุมชนทั่วภาคใต้

ในโครงการสร้างเสริมสุขภาวะชุมชน

ชื่อดับบ้านดับเมืองเรียนรู้อยู่ดีที่ปากใต้

ที่ทำกับเกือบ ๒๐๐ ชุมชนหมู่บ้านทั่วภาคใต้ในกว่า ๑๐

ขบวนเครือข่ายภาคชุมชนและประชาสังคมในภาคใต้

ครั้งนั้นตามน้อง ๆ ในเครือข่ายทรัพยากรชายฝั่ง

ลงไปเรียนรู้หนุนกิจกรรมของพี่น้องชาวประมงชายฝั่งที่เกาะปู จังหวัดกระบี่

แล้วน้องเขาถามว่าไม่ลงไปดูที่คลองท่อมบ้างหรือ

เพราะยังมีการขุดหาลูกปัดกันอยู่

อันที่จริงผมนี้สนใจเรื่องประวัติศาสตร์โบราณคดีโดยเฉพาะในภาคใต้ที่เป็นบ้านเกิดเมืองนอนไม่น้อย

เคยไปเวียนดูที่พิพิธถัณฑ์ที่วัดคลองท่อมมาก่อนแล้ว ตั้งแต่ประมาณปี ๒๕๓๐

ได้พบท่านพระครูอาทร ได้สนทนาหารือ อ่านหนังสือเรื่อยมา

เมื่อได้รู้เห็นก็อดตื่นเต้นแถมตกใจ

คือตื่นเต้นว่าบ้านเรามีหลักฐานสำคัญอีกมากมาย

ตกใจที่ทำไมถึงกระจัดกระจายไม่ได้รับการดูแลรักษาอย่างสมค่า

และคิดเสมอมาว่านี้เป็นโบราณวัตถุที่มีตัวบทกฎหมายและหน่วยงานควบคุมกำกับอยู่

จึงไม่ขอเข้าไปข้องเกี่ยวด้วย

แต่ในครั้งนั้น มีความเอะใจน้อย ๆ เมื่อชาวบ้านบอกว่ายังมีอีกมาก

การขุดหาและขายยังดำเนินอยู่ตลอดมา

และเหมือนว่ายังมีของสำคัญอีกไม่น้อย

ปรึกษาหารือคนนั้นคนนี้ ล้วนบอกว่าน่าเสียดายหากกระจายหายสูญ

ขณะที่ทางราชการเองก็กำลังไม่พอที่จะเข้ามาจัดการได้

๕ ซองนี้ คือที่ผมเริ่มเอามารักษาไว้ว่าจะอย่างไรดี

KLP 001 : เศษเบื้องบนดินควนลูกปัด

เขาว่าพิกัดขุด คือมีเศษกเบื้องดิน ยังไม่พบที่มีลายอะไร เอามาเป็นตัวอย่างบ้าง / พย.๔๗

เป็นเศษกระเบื้องถ้วยดินเผาธรรมดาชิ้นหนึ่ง

ที่พบเจอบนดินที่ #ควนลูกปัด #คลองท่อม ในวันนั้น

ไม่มีอะไรเลย นอกจากเป็นชิ้นแรกสุดที่เริ่มตามรอย

KLP 002 : เศษหิน เศษแก้ว แหล่งผลิตควนลูกปัด คลองท่อม

ระหว่างทางจากตรังไปเกาะปู ดูงานดับบ้านดับเมือง

น้อง ผช.ชช. (ผู้ช่วยชุมชน) บอกว่ามีคนหาลูกปัด จึงแวะหาขากลับ / ๒๑ พย.๔๗

KLP 002 ก็เช่นเดียวกันกับ 001 แต่มีเศษแก้วด้วย

นำมาซึ่งข้อสงสัยว่าการพบก้อนเศษแก้วเช่นนี้ที่คลองท่อม

ย่อมแสดงถึงการมีปฏิบัติงานแก้วที่คลองท่อมด้วยไหม

บีนทึกนี้ระบุไว้ชัดว่าเป็นการแวะที่คลองท่อมระหว่างทางกลับจากไปทำงานดับบ้านดับเมืองที่เกาะปู

เมื่อวันที่ ๒๑ พย.๔๗ ก่อนเกิดสึนามิในเช้าวันที่ ๒๖ ธค.๔๗ ๓๕ วันพอดี

KLP 003 : ลูกปัดคลองท่อม เล็ก ๆ มีลาย กับทวาดำ ?

ค้างกล่องในบ้าน เขามีเม็ดน้อย ๆ เลือกแยกไว้ร้อยกำไล

มีทั้งแก้ว ควอตซ์ คาร์เนเลียน เซรามิกส์ อะเกต

คู่เซรามิคส์ อย่างโรมัน คู่ละ ๓,๐๐๐

น้อย ๆ จุกจิก ลูกละ ๕๐

รวมกัน ๕,๐๐๐ แถมทวาดำเม็ดเขื่อง ๓,๕๐๐ - ๓,๐๐๐ / ๒๑ พย.๔๗

ซองนี้ เป็นสิ่งของที่ขอตามไปดูในบ้านของชาวบ้านหลังหนึ่งที่พบในบริเวณควนลูกปัด

เขาบอกว่าพอมีเหลือค้างกล่องอยู่ จึงขอดูและเลือกเอามาเพื่อทำความรู้จัก

นับเป็นชุดแรกในชีวิตที่เห็นชัดว่ายังขาดความรู้อีกมาก

โดยเฉพาะที่ระบุว่า คู่เซรามิคส์อย่างโรมัน นั้น อันที่จริงเป็นแก้วโมเสกสลับสี ที่มีพบที่คลองท่อมเป็นหลัก

นอกนั้นเป็นลูกปัดหินและแก้ว เนื้อต่าง ๆ

เฉพาะอะเกตยาวทรงกระสวย ที่นิยมเรียกว่าทวาดำหรือชวาวุ้น ที่นับเป็นเม็ดพิเศษ

KLP 004 : เทพีในพวงพฤกษ์ จากคลองท่อม

แม้แตกแต่ก็สำคัญ / ๑๕ ธค.๔๗

หัวแหวน - Intaglio คาร์เนเลียนชิ้นนี้ แม้แตกหักเหลือครึ่งเดียวก็เห็นว่ามีความสำคัญ

เนื่องจากภาพสตรีและพวงพฤกษ์ที่ปรากฏ มีลักษณะจากโลกตะวันตกอาจร่วมสมัยโรมัน จึงเก็บรักษาไว้

KLP 005 : ปัดสังคโลก คลองท่อม

เป็นเศษเสี้ยวแตกร้าวตามรอยชั้นหินดั้งเดิม เอามาเรียงต่อเป็นเม็ดใหม่

เดิมกะจะแบ่งให้น้อง ๆ / ๑๕ ธค.๔๗

ปัดสังคโลกนี้เป็นชื่อเรียกของแวดวงลูกปัดเมืองไทย ด้วยเห็นเป็นเนื้อสีเทาเป็นชั้น ๆ อย่างเครื่องสังคโลก

แต่จริง ๆ แล้วเป็นหินอะเกตที่ถูกความร้อนเผาแรงเกินไปจนเนื้อแตกรานเห็นเป็นสีขุ่นขาวจนถึงเทาดำ

รวมทั้งแตกเป็นแว่น ๆ ตามชั้นหิน แทนที่จะเป็นเม็ดกลมหรือรีและรูปทรงอื่น ๆ

พบมากที่คลองท่อม 

จากบันทึกเห็นได้ว่ายังไม่ได้คิดที่จะรวบรวมศึกษาค้นคว้าอยางจริงจังอย่างที่เป็นมา

ด้วยยังบันทึกไว้ว่าจะเอาไปแบ่งให้น้อง ๆ ที่ร่วมงานกัน

๒ ซองท้ายนี้ เป็นการกลับไปทำงานในเขตกระบี่อีกครั้งในวันที่ ๑๕ ธันวา ๔๗ ก่อนเกิดเหตุคลื่นสึนามิ ในวันที่ ๒๖ ธันวา ๑๑ วัน

๒๒ ตุลา ๖๙ ๑๗๒๔ น.

สวนโมกข์กรุงเทพ

https://www.facebook.com/photo/?fbid=2246654682896308&set=pcb.2246483792913397